نرم افزار جامع سازدهنی که توسط گروه نرم افزاری رایان پارس ارائه شده است، به آموزش سازدهنی کروماتیک می پردازد. در این نرم افزار طرز نواختن سازدهنی کروماتیک 24 سوراخه و 12 سوراخه، آموزش داده می شود. این بسته نرم افزاری شامل 3 سی دی است. بخش های مختلف آموزش این نرم افزار بصورت زیر است:

 CD-1

انواع هارمونیکا

فوت مکش 1

دست گرفتن ساز

لب گذاری ساز

فوت مکش 2

تکنیک های نواختن

تئوری موسیقی 1

تئوری موسیقی 2

تئوری موسیقی 3

تئوری موسیقی 4

CD-2

اتود 1

تئوری موسیقی 5

اتود 2

تئوری موسیقی 6

تکنیک های نواختن 2

سازدهنی کروماتیک

اتود 3

تکنیک های نواختن 3

اتود 4

تئوری موسیقی 7

CD-3

تئوری موسیقی 8

تکنیک های نواختن 4

اتود 5

تئوری موسیقی 9

قطعات 1

تئوری موسیقی 10

تکنیک های نواختن 5

تئوری موسیقی 11

تئوری موسیقی 12

قطعات 2

این نرم افزار به گونه ای می باشد که هنرجویان ضمن فراگیری تئوری موسیقی سازدهنی، به کمک قطعات تمرینی، طرز نواختن سازدهنی را از حالت مبتدی فرا می گیرند. قیمت این مجموعه نرم افزاری در بازار 59000 ریال است و برای کسانی که در مراحل ابتدایی یادگیری سازدهنی هستند، می تواند بسیار موثر باشد.

چند نمونه از این سوالات در مورد تعمیر سازدهنی:

" بنده یه سازدهنی کروماتیک دارم که یه سوراخش هنگام دمیدن تولید صدا نمی کنه اما موقع باز دم هنوز صدا ازش بیرون میاد. بمرور صدا ضعیف شد تا اینکه بعد از چند روز دیگه صدایی از سوراخ mi نتونستم بگیرم. "

" من هنرجوی مبتدی و خودآموز سازدهنی هستم.برای شروع یک 24 سوراخ ترمولو گلدن کاب گرفتم.اما صدای سوراخ 6 و 8 سازم بسختی بیرون میاد ولی از روزی که گرفتم همینطور بود واسه همین بعید میبینم چیزی توش گیر کرده باشه.میشه منو بیشنر راهنمایی کنید ؟؟؟"

اصول کار ساز دهنی در تیغه های تعبیه شده درون سازدهنی است. این تیغه ها خیلی حساس هستند. بین تیغه و مجرای هوای زیر این تیغه ها باید فاصله معینی باشه که اگه موقع ساخت، تیغه کمی خم شده باشه و این فاصله تغییر کرده باشه  شما در ساز تغییر صدا خواهید داشت و اگر بیش از حد تغییر کنه ممکن است صدا قطع شود. که این اشکال میتونه 2 علت داشته باشه.دمیدن با فشار نسبتا" زیاد یا جنس بد تیغه ها.

این مشکل برای سازدهنی من (هوهنر) هم وجود داشته و کماکان هم تا حدی وجود داره. البته من سازدهنی رو باز کردم و کمی از مشکل برطرف شد. البته به شما توصیه می کنم برای تعمیر سازدهنی ، به یک نفر که قبلا اینکار رو انجام داده و با سازدهنی آشنایی داره مراجعه کنید.
البته قبل این کار می تونید یک روش دیگه رو هم امتحان کنید و اونهم اینه که با سشوار داخل سوراخ های سازدهنی رو تمیز کنید. این کار هم می تونه باعث کم شدن و یا رفع مشکل سازدهنی بشه. البته از گرمای بیش از حد استفاده نکنید. و توصیه آخر هم این که همیشه قبل از شروع تمرین و یا نواختن، جداره سازدهنی رو با گرفتن در دست ها گرم کنید و بعد شروع به کار کنید.
سازدهنی که گرم بشه صدای دلنشین تری داره.
 
سازدهنی ها حساس هستند و احتیاج به نوازش دارند. 
 
موفق باشید.

پ.ن.۱. مشکلی هم در مورد باز کردن سازدهنی وجودداره که ممکنه نمی تونید بازش کنید. چون از این پیچ های دو طرفه داره که هیچ طوری در نمی یاد و فقط از بالا و پایین شل میشه. برای باز کردن، این پیچ ها را از یه طرف باید محکم نگه داری و از طرف دیگه باز کنی چون اگه نگهش نداری هردوطرف با هم تاب میخوره و باز نمیشه.

 پ.ن.۲. در قسمت نظرات یکی از دوستان خوب در مورد خرید و تعمیر سازدهنی توضیحاتی دادند که در اینجا این نظر رو اضافه می کنم. با تشکر از آرشام :

سلام
من چند ساله ساز دهنی می زنم. خوشحال شدم که وب لاگ شمارو اتفاقی پیدا کردم چون چند سال پیش فقط میشد سایت های خارجی در باره این ساز پیدا کرد ولی باید یاد آوری کنم که حرارت سشوار حتما ساز رو خراب می کنه به کسی توصیه نکنید و اگر کسی ساز خواست بخره ساز چوبی بهتره چون آب های حاصل از تنفس را تا حدود زیادی جذب می کنه و عمر ساز بیشتر میشه. بهتری سازها هم ساز های بدنه چوبی هوهنر هستند. ساز رو هم به هیچ وجه باز نکنید چون حتما خراب می شه ولی گاهی که ذره پوست لب بر اثر بی توجهی وارد ساز بشه بعد باز کردن با یه سوزن ظریف بدون دستکاری فاصله تیغه ها باید در بیاد . هم دما کردن ساز با بدن هم پیشنهاد خوبی بود که ارائه کردید .ممنون.

با سلام به همه دوستان عزیز و کسانی که با نظرات خود به من انرژی مثبت منتقل میکنن.

یک درخواست:

لطفا برای دریافت پاسخ سوالاتتون در قسمت نظرات، آدرس ایمیل و یا آدرس سایت خودتون رو قرار بدید تا بتونم از اون طریق با شما در ارتباط باشم و به سوالاتتون جواب بدم.

با تشکر

امیر صابرنعیمی

به مناسبت نزديك شدن سال نو، هديه نوروزی ANNIVERSARY‌ به تمام دوستداران سازدهنی:

كتابی با عنوان "مجموعه­ای از نت­های سازدهنی" براي علاقمندان سازدهنی تهيه شد و به عنوان هديه ای ناقابل تقديم شما عزيزان می­گردد. اين كتاب شامل 25 نت­آهنگ زيباست كه می توانيد اين مجموعه از نت­ها را توسط سازدهنی اجرا كنيد و از اجراي خود لذت ببريد. فهرست نت­های موجود در كتاب در زير آورده شده است:

1. مستم، مستم
2. تولدت مبارك
3. بارون بارونه
4. خونه­ی مادربزرگه
5. عزيزم سوزه
6. كاساچوك
7. سمفونی نهم بتهوون
8. جمعه
9. نوايی، نوايی
10. لامبادا
11. ميدولندز
12. شكار آهو
13. دايه، دايه
14. خواب­هاي طلايی
15. ويلن­زن روی بام
16. ژيلا
17. خوب، بد، زشت
18. آران خوئز
19. بهار دلنشين (به همراه شعر)
20. الهه ناز (به همراه شعر)
21. غوغای ستارگان (به همراه شعر)
22. گل سنگم
23. بوی گندم (به همراه شعر)
24. جان مريم (به همراه شعر)
25. مرا ببوس (به همراه شعر)

اين كتاب در قالب يك فايل PDF با حجم ۲.۸  مگابايت در لينك زير بصورت رايگان قابل دانلود است:

 Collection of Persian notes for Harmonica

سازدهنی

سازدهنی

سازدهنی

در ويرايش دوم از كتاب آموزش مقدماتی سازدهنی، با اندكی تغييرات در كتاب و افزودن تعدادی نت آهنگ جديد و زيبا به انتهای كتاب و همچنين تعدادی تصاوير زيبا از سازدهنی، اين كتاب  آماده استفاده دوستان و علاقمندان به سازدهنی شده است.

برای دانلود اين كتاب كه به صورت فايل PDF است، بر روی لينك زير كليك كنيد.

دانلود ويرايش دوم كتاب آموزش مقدماتی سازدهنی

(بوی گندم مال من هر چی که دارم مال تو
يه وجب خاک مال من هرچی ميکارم مال تو)۲

اهل طاعونی این قبيله مشرقيم
تویی اين مسافر شيشه ای شهر فرنگ
پوستم از جنس شبه پوست تو از مخمل سرخ
رختم از تاوله، تنپوش تو از پوست پلنگ

(بوی گندم مال من هر چی که دارم مال تو
يه وجب خاک مال من هرچی ميکارم مال تو) ۲

توبه فکر جنگل آهن وآسمون خراش
من به فکر يه اتاق اندازه تو واسه خواب
تن من خاک منه ساقهء گندم تن تو
تن ما تشنه ترين تشنهء يک قطره آب

(بوی گندم مال من هر چی که دارم مال تو
يه وجب خاک مال من هرچی ميکارم مال تو) ۲

شهر تو شهر فرنگ آدماش ترمه قبا
شهر من شهر دعا همه گنبداش طلا
تن تو مثل تبر تن من ریشهء سخت
طپش عکس يه قلب مونده اما رو درخت

(بوی گندم مال من هر چی که دارم مال تو
يه وجب خاک مال من هرچی ميکارم مال تو) ۲

نبايد مرثيه گو باشم واسه خاک تنم
تو آخه مسافری خون رگ اينجا منم
تن من دوست نداره زخمی دست تو بشه

حالا با هرچي كه هست هرچي كه نيست داد مي زنم

(بوی گندم مال من هر چی که دارم مال تو
يه وجب خاک مال من هرچی ميکارم مال تو) ۲

بوی گندم عنوان ترانه‌ای بود از شهیار قنبری و با صدای داریوش اقبالی. اجرای این آهنگ در میانه دهه پنجاه خورشیدی باعث شد تا خواننده، آهنگساز (واروژان) و شاعر ترانه جملگی به زندان بیافتند.

شهیار قنبری در مقدمه کتاب دریا در من گفته است که مأموران ساواک از وی خواستند تا در ازای آزادی ترانه‌ای در ستایش از محمدرضا پهلوی بخواند، اما نپذیرفت. سپس ایرج جنتی‌عطایی دو آهنگ طلایه‌دار و رسول رستاخیز را سرود و با صدای داریوش ضبط و پخش شد. این دو ترانه به ظاهر در مدح شاه سابق است، بخصوص که رسول رستاخیز اشاره‌ای به نام حزب رستاخیز در خود نهفته دارد. (منبع: ويكي پديا)

پ.ن. این مطلب رو به لیلی عزیز تقدیم می کنم.

کتاب BLUES HARMONICA PLAYALONGS توسط Steve Baker برای آموزش سبک بلوز نوشته شده است. این کتاب در یک فایل PDF به حجم حدودا 7 MB در لینک زیر جهت دانلود قرار داده شده است. همچنین فایل های صوتی مربوط به درس های کتاب در قالب یک فایل فشرده شده با فرمت rar و با حجم حدود 49 MB در لینک دوم قرار داده شده است.

در ضمن، دوستانی که تمایل دارند فایل PDF  مربوط به کتاب برایشان از طریق ایمیل ارسال شود، آدرس ایمیل خود را در بخش نظرات بصورت صحیح قرار دهند.

1. دانلود فایل PDF

(حجم فایل: ۷ MB)

2. دانلود فایل های صوتی مربوط به کتاب بصورت فشرده شده در فرمت rar

(حجم فایل: ۴۹ MB)

لینک دانلود کتاب

حجم فایل:

 ۱۹  MB  

پ.ن. این کتاب بصورت عکس با فرمت JPG در یک فایل فشرده شده rar قرار دارد.

بيشتر نوازندگان سازدهنی مهارت شان را برای خود نگه می دارند و در جايی خلوت و برای خودشان می نوازند. اما سرانجام خود را در هنگام نواختن سازدهنی در برابر ديگران خواهند ديد. پس بهتر است خود را برای آن لحظه آماده كنند. براي اين كار چند نكته زير می تواند مفيد باشد.

يك. با نواختن سازدهنی برای كودكان شروع كنيد. كودكان مجذوب سازدهنی ميشوند و سازدهنی آن ها را جذب خود ميكند و آن ها هرگز به اشتباهات شما نمی خندند.

دو. يك نوازنده گيتار می تواند به شما كمك كند. گيتار می تواند صدای نواختن سازدهنی شما را تا حد زيادی بهبود ببخشد. در اينصورت هرگاه خواستيد براي عده زياد و يا در مكان های خاصی سازدهنی بنوازيد، تنها نخواهيد بود و كسی در كنار شما خواهد بود كه می تواند از ترس شما بكاهد.

سه. مطمئن باشيد آهنگی كه می خواهيد بنوازيد را می دانيد. قبل از اينكه آهنگ مورد نظر را براي گروهی بنوازيد، حداقل 50 باری تمرين كنيد. اين كار به شما اطمينان می دهد و باعث بهبود عملكرد شما می شود.

چهار. يك آهنگ يا حداكثر دو آهنگ را بنوازيد. هميشه شنوندگان خود را در انتظار آهنگ بيشتر از شما قرار دهيد، نه اينكه در اين فكر باشند كه چه زمانی كار شما به پايان می رسد.

پنج. سعی كنيد آهنگ های آشنا و مورد علاقه شنوندگان را بنوازيد. آهنگ هايی را انتخاب كنيد كه شنوندگان شما با اشعار اين آهنگ ها آشنايی داشته باشند.

شش. سعی نكنيد ترتيب و نظم آهنگ ساز را اصلاح كنيد.

دانلود آهنگ الهه ناز

حجم فایل : ۳ MB 

ساز:سازدهنی

فرمت : mp3

الهه ناز

دانلود آهنگ زیبای غوغای ستارگان

حجم فایل: 2.8 MB 

ساز : سازدهنی

فرمت: mp3

لینک دانلود

كداميك از جملات زير حرف دل شماست؟

مثل يك روياست اگر من هم بتوانم سازدهنی بزنم، بخصوص در پيك نيك و مسافرت.

من عاشق صدای سازدهنی هستم، اما وقت و حوصله ی زيادی برای تمرين و نت خوانی ندارم.

من آدم با استعدادی هستم، اما در مورد نوازندگی يك ساز، هنوز خودم را آزمايش نكرده ام.

فكر مي كنم بيشتر دوست دارم به موسيقي گوش بدهم، تا اينكه بخواهم خودم ساز بزنم. اما در مورد سازدهنی اگر بدانم می شود زود ياد گرفت . . .؟!

من خودم ساز می زنم، صدای سازدهنی را هم خيلی دوست دارم، ولی هيچوقت در مورد اينكه سازدهنی بزنم بطور جدی فكر نكرده بودم.

فكر می كنم براي سن من ديگر يادگيری يك ساز خيلی دير شده است.

فكر نمی كردم سازدهنی هم مي تواند مثل ساكسيفون و فلوت و يا خيلی از سازهای ديگر يك ساز كامل باشد، كه بشود با آن يك ملودی را بی كم و كاست اجرا كرد.

من دوست دارم هر كاري را درست و حسابی و روی اصول صحيح و علمی آن ياد بگيرم، اگر قرار است سازدهنی بزنم، نمی خواهم فقط چند قطعه ی ساده و كوتاه بلد باشم.

 نواختن سازدهنی بخصوص براي ايرانيان كه از باهوش ترين ملت های جهانند، كار آسانی است. فقط كافی است مراحل آموزش را گام به گام دنبال كنيد.

يك فرد چهل و پنج ساله، اگر امروز شروع به يادگيری سازدهنی نكند، سال آينده چهل و شش ساله است و هنوز هم نمی تواند سازدهنی بزند.

به اميد زمانی كه در هر خانواده ی ايرانی حداقل يك نفر سازدهنی را به خوبی بنوازد.

برگرفته از كتاب دوم استاد منصور پاك نژاد

اهنگ زيبای الهه ناز

اين اهنگ براي ساز دهنی كروماتيك 12 سوراخه آورده شده است كه می توانيد با كمی تمرين، از اجرای خود لذت ببريد.

براي اجرای بهتر آهنگ، بهتر است كه ابتدا متن شعر را حفظ كنيد و در خاطر داشته باشيد. به همين منظور متن شعر زيبای الهه ناز ازكريم فكور هم در انتهای آهنگ آورده شده است.

باز اي الهه ناز          با دل من بساز

كين غم جان گداز       برود ز برم

گر دل من نياسود        از گناه تو بود

   بيا تا ز سر                 گنهت گذرم

باز مي كنم  دست ياري       به سويت دراز

بيا تا غم خود را           با راز و نياز

      ز خاطر ببرم

گر نكند تير خشمت          دلم را هدف

به خدا همچو مرغي          پر شور و شعف

      به سويت بپرم

آن كه به غمت دل بندد چون من كيست ؟

ناز تو بيش از اين بهر چيست ؟

تو الهه نازي در بزمم بنشين         من تو را وفا دارم بيا كه جز اين

نباشد هنرم

اين همه بي وفايي ندارد ثمر     به خدا اگر از من نگيري خبر

نيابي اثرم

در ادامه ي معرفي كتاب هاي آموزشي سازدهني، باز هم نوبت به معرفي كتابي ديگر از استاد منصور پاكنژاد است.

كتاب سوم استاد منصور پاكنژاد  با عنوان كتاب سوم خودآموز سازدهني است كه براي سازدهني 10 سوراخه دياتونيك و بطور خاص به سبك بلوز اختصاص دارد. به همراه اين كتاب يك CD هم ارائه شده است. در مورد قسمت هاي ضبط شده در اين CD هم به چند نكته اشاره مي شود. ابتدا اينكه درسهاي اجرا شده در CD پانزده درس مي باشد كه مربوط به قسمت Blues Harp در قسمت دوم كتاب است و در انتها هم هشت قطعه ي برگزيده از آثار برتر نوازندگان جهان براي شما در نظر گرفته شده است.

چگونگي نگارش و تدوين كتاب سوم با اين فرض انجام پذيرفته است كه مخاطب اين كتاب  با كتاب هاي قبلي آشنايي داشته است، لذا در متن كتاب به مباني پايه سازدهني و نت خواني اشاره اي نشده است.

به همراه اين كتاب قطعاتي تكميلي براي كتاب هاي اول و دوم در نظر گرفته شده است.

كتاب آموزش مقدماتي سازدهني دياتونيك

بايد به قفل ها بسپاريم

 با بوسه اي گشوده شوند

بي رخصت كليد

واي گل سرخ سفيدم کی مي آيی
بنفشه برگ بيدم کی مي آيي
تو گفتی گل در آيد من مي ايم
وای گل عالم تموم شد کي مي يايي

جان مريم
چشماتو وا کن منو صدا کن
شد هوا سفيد در اومد خورشيد
وقت اون رسيد که بريم به صحرا
وای نازنين مريم
جان مريم چشماتو وا کن منو صدا کن
بشيم رونه بريم از خونه شونه به شونه به ياد اون روزا
وای نازنين مريم
باز دوباره صبح شد من هنوز بيدارم
کاش مي خوابيدم  تو رو خواب مي ديدم
خوشه غم توي دلم زده جوونه
دونه به دونه دل نمي دونه چه کنه با اين غم
وای نازنين مريم
بيا رسيد وقت درو مال مني از پيشم نرو
بيا سر کارمون بريم درو کنيم گندما رو
بيا رسيد وقت درو  مال مني از پيشم نرو
بيا سر کارمون بريم
بيا بيا نازنين مريم نازنين مريم
 وای مريم مريم مريم وای نازنین مريم

باز دوباره صبح شد من هنوز بيدارم
 ای کاش مي خوابيدم  تو رو خواب مي ديدم
خوشه غم توي دلم زده جوونه دونه به دونه دل نمي دونه چه کنه با اين غم
وای نازنين مريم وای نازنين مريم  وای نازنين مريم

مرا ببوس مرا ببوس
برای آخرین بار
ترا خدا نگهدار
که میروم بسوی سرنوشت
بهار ما گذشته
گذشته ها گذشته
منم به جستجوی سرنوشت

در میان توفان
هم پیمان با قایقرانها
گذشته از جان باید بگذشت از طوفانها
به نیمه شبها
دارم با یارم پیمانها
که برفروزم آتشها در کوهستانها آه
شب سیه سفر کنم
ز تیره ره گذر کنم
نگه کن ای گل من
سرشک غم به دامن
برای من میفکن

مرا ببوس مرا ببوس
برای آخرین بار
ترا خدانگهدار
که میروم بسوی سرنوشت
بهار ما گذشته
گذشته ها گذشته
منم به جستجوی سرنوشت

دختر زیبا امشب بر تو مهمانم
درپیش تو میمانم
تا لب بگذاری بر لب من
دختر زیبا از برق نگاه تو
اشک بی گناه تو
روشن سازد یک امشب من

مرا ببوس مرا ببوس
برای آخرین بار
ترا خدانگهدار
که میروم بسوی سرنوشت
بهار ما گذشته
گذشته ها گذشته
منم به جستجوی سرنوشت

سلطان نوازندگي سازدهني بلوز

ساني بوي ويليامسون

يك نرم افزار فوق العاده براي كمك به يادگيري سازدهني !

با كمك  اين نرم افزار مي توانيد فايل هاي صوتي با پسوند MIDI را براحتي بخوانيد. با تنظيم اين نرم افزار براي سازدهني كروماتيك و يا دياتونيك ،‌ خواهيد توانست نت هاي مربوط به فايل صوتي را براي سازدهني مشاهده نماييد و آهنگ مربوطه را با سازدهني خود اجرا كنيد.

در ضمن مي توانيد با كمك اين نرم افزار،و با خلاقيت خود و با نت نويسي،  براي سازدهني فايل صوتي با پسوند MIDI بسازيد و با اجراي آن از آن لذت ببريد.

دانلود نرم افزار از طريق لينك زير :

نرم افزار Harping midi

برای دریافت فایل صوتی نت مربوط بر روی لینک زیر کلیک کنید و فایل با پسوند midi را دانلود كنيد.

فايل صوتي

یک ساز دهنی کروماتیک

۱۲ سوراخه دارای ۳ اکتاو

ساخت شرکت HOHNER

خواب های طلایی اثر استاد جواد معروفی

قطعه فوق دارای کسر میزان 4/3 است وشما  در هر میزان سه ضرب سیاه  اجراء می کنید.

نت سیاه معادل یک ضرب است و نت سفید نقطه دار معادل سه نت سیاه و یا سه ضرب پا است.

خط اتحاد دو نت هم نام و هم صدا را به هم وصل می کند و شما باید مجموع زمان آن ها را به نت اول اختصاص دهید، یعنی نت اول که سه ضربی است، شش ضرب کشیده می شود.

منظور از علامت "ولت" این است که این قطعه  را تا دو نقطه ی تکرار اجراء کردیم، به ابتدای آن قسمت بر می گردیم و بار دوم ولت 2 را اجرا می کنیم. یعنی در بار دوم ولت 1 را اجراء نمی کنیم.

HOW TO PLAY THE HARMONICA

در لینک زیر می توانید کتابی آموزشی در مورد  سازدهنی های دیاتونیک و کروماتیک رو  دانلود کنید.

http://www.box.net/shared/nrvqyrm023

این کتاب به نام HOW TO PLAY HARMONICA به زبان انگلیسی است. در این کتاب نت آهنگ های زیادی برای یادگیری سازدهنی قرار گرفته است که می تواند بسیار مفید باشد.

بزودی کتاب های دیگری نیز در زمینه ی آموزش سازدهنی برای استفاده ی دوستداران این ساز دوست داشتنی در وبلاگ خواهد گرفت

یه دل میگه برم برم/ یه دلم می گه نرم نرم

طاقت نداره دلم دلم/ بی تو چه کنم

پیش عشق ای زیبا زیبا/ خیلی کوچیکه دنیا دنیا

با یاد توام هرجا هرجا/ ترکت نکنم

سلطان قلبم تو هستی تو هستی/ دروازه های دلم را شکستی

پیمان یاری به قلبم تو بستی/ با من پیوستی

اکنون اگر از تو دورم به هرجا/ به یار دیگر نبندم دلم را

سرشارم از آرزم و تمنا/ ای یار زیبا

امروز قصد معرفی یک کاست مربوط به سازدهنی دارم.

به اسم so much in love
از لی اسکار (lee oskar)

که معمولا تو مغازه ها به اسم سازدهنی لی اسکار معروفه.

یکی از راه های یادگیری سازدهنی، استفاده از کتاب های مناسب برای این ساز جادویی است. در واقع با داشتن کتاب های خوب، مخصوصا به زبان فارسی، و با تمرینات مستمر در یادگیری و نواختن سازدهنی موفق بود.

خوشبختانه چندین کتاب به زبان فارسی در این زمینه وجود دارد که می تواند راهنما و خودآموز خوبی برای دوستداران سازدهنی باشد.

کتاب اول، کتاب خودآموز سازدهنی استاد منصور پاک نژاد است که از ابتدایی ترین نکات مربوط به سازدهنی در آن وجود دارد.این کتاب برای سازدهنی ترمولو نوشته شده است که  می توان از آن برای سازدهنی دیاتونیک نیز استفاده کرد.

این کتاب برای کسانی که تا کنون هیچ آشنایی با موسیقی ندارند بسیار مفید است. در واقع مخاطب فرضی این مجموعه کسانی هستند که هیچ اطلاعاتی از نوازندگی ندارند. در این مجموعه نهایت تلاش صورت گرفته است که مراتب کار آموزش به گونه ای باشد که هر کسی با هر میزان آمادگی و دانش قبلی، به راحتی با رموز این ساز و نحوه ی نت خوانی آن آشنا شود.

این هم یک آهنگ کوتاه برای تمرین بیشتر

به همراه شعر

on top of OLD SMOKY

مدل های مختلفی از سازدهنی در بازار وجود داره و قیمت هاش هم خیلی متفاوته. قیمت سازدهنی بستگی به نوع سازدهنی و کارخانه ی سازنده ی آن دارد. حتی بعضی از سازدهنی ها با توجه به ظریف کاری هایی که بر روی آن انجام شده است و همچنین جنس بدنه و صفحات آن، قیمت های بالایی هم دارند.

سازدهنی ها به دو نوع کلی تقسیم می شوند.

اولی سازدهنی دیاتونیک که با آن تنها می توان نت های اصلی را اجرا کرد.

و دوم سازدهنی کروماتیک که یک کلید در کنار خود دارد و بوسیله ی این کلید می توان علاوه بر نت های اصلی، نیم پرده ها را نیز اجرا نمود و در واقع می توان گفت که سازدهنی کروماتیک یک ساز بسیار کامل است.

و به همین دلیل سازدهنی های کروماتیک قیمت های بالاتری نسبت به نوع دیاتونیک دارند و بهتره که شما هم سازدهنی کروماتیک تهیه کنید.

مارک های مختلفی از سازدهنی وجود دارد که در واقع همان نام کارخانه ی سازنده ی آن سازدهنی است. مثلا مارک "HOHNER" که معروف ترین مارک سازدهنی است و یا مارک "SWAN" که این هم مارک خوبی است و مارک های دیگر.

یکی دیگر از نکاتی که در هنگام خرید سازدهنی باید به آن توجه شود تعداد سوراخ های سازدهنی است. هرقدر که تعداد سوراخ های سازدهنی بیشتر باشد دارای اکتاو (OCTAV) بالاتری است.

سازدهنی ها در انواع هشت سوراخه، ده سوراخه، دوازده سوراخه، شانزده سوراخه و ... وجود دارد که هرقدر تعداد سوراخ ها بیشتر باشد، تعداد اکتاوها نیز بیشتر شده و نت های متنوع تری در اختیار شما قرار می گیرد.

در سازدهنی ها به ازای هر چهار سوراخ یک اکتاو بوجود می آید. مثلا سازدهنی هشت سوراخه دارای دو اکتاو، سازدهنی ده سوراخه دارای دو و نیم اکتاو و سازدهنی دوازده سوراخه دارای سه اکتاو و الی آخر است.

به نظر من یک سازدهنی دوازده سوراخه بسیار مناسب است.

یک سازدهنی کروماتیک دوازده سوراخه ی HOHNER یه ساز فوق العاده خوب و مناسبی است. از قیمت دقیق این ساز مطمئن نیستم، ولی باید در حدود 75000 تومان باشد.

البته اگر بخواهید این مقدار پول برای خرید این ساز خرج کنید، این مورد گزینه ی خوبی است و اگر این مقدار هزینه برای شما زیاد است و یا اینکه شما می خواهید هزینه ی کمتری را برای این ساز بپردازید می توانید مارک سازدهنی را تغییر دهید و از مارک SWAN و یا از مارک های دیگر موجود در بازار استفاده کنید.

در این صورت به نظر من یک ساز کروماتیک و دوازده سوراخه تهیه کنید، ولی با مارک های ارزان تر.

و آخرین نکته هم اینکه حتما در هنگام خرید سازدهنی کاملا سوراخ های آن را امتحان کنید. یک بار با دمیدن هوا به سوراخ و یک بار هم با مکیدن هوا از هر سوراخ سازدهنی را امتحان کنید و مطمئن شوید هر سوراخ آن سالم باشد از هر سوراخ آن با دمیدن و مکیدن هوا دو نت مختلف ایجاد شود. به این خاطر اگر شخصی که با این ساز آشنایی نسبتا کاملی دارد، را می شناسید، حتما در خرید سازدهنی از او کمک بخواهید.

موفق باشید. 

.پ.ن. این مطلب رو در جواب یکی از دوستان که در مورد خرید سازدهنی سوال پرسیده بود قرار دادم

از سازدهنی خود مراقبت کنید

نوارهای فلزی سازدهنی( Reeds) بسیار ظریف هستند و می توانند به وسیله ی دمیدن یا مکش سخت هوا و یا برخورد اشیا، مثلا برخورد انگشت شما با آن ها، دچار آسیب شوند. این نوارها به وسیله صفحات محافظی در بالا و پایین سازدهنی محافظت می شوند.( این صفحات همچنین حفره ی صدا را می سازند که به همراه دست نوازنده، که می تواند صدای نت های نواخته شده را تغییر دهد.)

در زیر چند مرحله و نکته ی مهم در مورد مراقبت از سازدهنی آمده است:

هنگامی که از سازدهنی استفاده نمی کنید، آن را در جعبه یا پوشش آن قرار دهید.

همواره با دهان تمیز از سازدهنی استفاده کنید. درست قبل از نواختن و یا در هنگام نواختن سازدهنی چیزی نخورید و یا نیاشامید.

اگر در تعمیر سازدهنی تخصص ندارید، سازدهنی را از هم باز نکنید و اگر زمانی به تعمیر نیاز شد، به کسی که در این کار تجربه و تخصص کافی دارد مراجعه کنید.

سازدهنی را از سرما و گرما دور نگه دارید. آن را در ماشین یا کیف رها نسازید. اگر سازدهنی در معرض سرمای شدید قرار گرفت، قبل از شروع به نواختن سازدهنی، سعی کنید آن را با قرار دادن در دمای اطاق و یا با کمک دستانتان آن را گرم کنید.

از سازدهنی خود، حتی هنگامی که در جعبه هم قرار دارد، محافظت کنید. نشستن روی آن یا راه رفتن از روی آن، می تواند باعث صدمه خوردن به آن شود.

سازدهنی را قبل از اینکه سر جایش قرار دهید، خشک نمایید. رطوبت از دو راه در سازدهنی جمع می شود. اول از طریق بزاق دهان و دوم از طریق چگالش هوا. اگر واقعا بعد از نواختن، سازدهنی شما مرطوب شد، سطح خارجی آن را با پارچه ی تمیز و یا حوله های کاغذی خشک کنید و سپس بطوریکه سوراخ های آن به سمت پایین است، با زدن ضربات آرام به کف دستتان، مقداری از رطوبت را از آن خارج کنید. تا جایی که امکان دارد، قبل از قرار دادن سازدهنی درون جعبه، آن را در هوای آزاد قرار دهید.

راهنمایی های مفید جهت تمرین کردن با سازدهنی

حالا که شما شروع به نواختن پیشرفته تر سازدهنی کرده اید، به یاد داشته باشید که تمریت چیزی است که باعث پیشرفت هر نوازنده می شود و باعث می گردد که از نواختن خود لذت ببرد. برای اینکه از تمرین خود لذت ببرید و این تمرین برای شما مفید هم باشد، نکاتی را در ادامه بیان می کنیم:

سعی کنید که جای خلوتی را برای تمرین پیدا کنید. در جایی تمرین کنید که صداها و یا افراد دیگر بر روی تمرین شما تاثیر نگذارند. همچنین در مکانی باشید که دیگران صدای سازدهنی شما را نشنوند تا شما از این جهت که ممکن اسن دچار ناراحتی آن ها شوید، احساس محدودیت نکنید.

اگر ممکن است هر روزحداقل به مقدار کمی تمرین کنید. این کار بهتر از این است که یک روز به مقدار زیاد تمرین کنید و سه یا چهار روز اصلا تمرینی نداشته باشید.

در هر بار تمرین از نکات پایه ای شروع کنید. مرور چیزهایی که قبلا یاد گرفته اید، بعد از مدتی بصورت خودکار در می آید.

نواختن و تمرین خود را با چیزی که دوست دارید، به پایان برسانید.

اگر اشتباه می کنید، نگران نباشید. تنها راه یادگیری چیزی که تا قبل از این کار نکرده اید، تمرین کردن بر روی آن موضوع است. اگر بر روی آهنگی تا کنون کار نکرده اید، باید در آن اشتباه کنید و اصلا هم نگران نشوید، چون این اشتباه کردن مقدمه ای برای خوب یاد گرفتن است.

همواره تمرین کنید. گاهی اوقات احساس می کنید که حتی اگر به تمرین تمرین کنید، از چیزی که هستید بهتر نخواهید شد. هرقدر تمرینات شما ادامه دار باشد ناگهان روزی خواهید دید که از چیزی که بودید بهتر شده اید.

سازدهنی چگونه ساخته می شود

سازدهنی ها در شکل ها و اندازه های مختلف ساخته می شوند، اما تمامی سازدهنی ها دارای چندین قسمت اصلی مشترک هستند. این قسمت های اصلی در شکل زیر نشان داده شده اند.

صداهایی که سازدهنی ها ایجاد می کنند توسط یک سری نوارهای کوچک فلزی از جنس برنج تولید می شوند که این نوارها را Reed می گویند. هنگامی که نوازنده هوا را از جلوی سازدهنی به داخل آن می دمد یا مکش از آن خارج می کند، این نوارها به لرزش در می آیند. هر کدام از این نوارها از نظر طول با نوارهای دیگر اندکی متفاوت است. هر نوار بر روی یک شیار در یک صفحه فلزی قرار گرفته و در یکی از دو انتها بوسیله پرچ بر روی صفحه محکم شده است.

بیشتر سازدهنی ها، همانطور که یکی از آن ها را در شکل بالا می بینید، دارای دو صفحه به نام Reed Plate هستند که در دو طرف( بالا و پایین) صفحه ی سومی از جنس چوب یا پلاستیک بسته شده اند که این صفحه ی سوم را Comb یا Body می گویند. وقتی که این قطعات به هم فشرده و محکم می شوند حفره های جداگانه ای را برای عبور هوا تشکیل می دهند که این حفره ها شامل دو ردیف نوارها هستند. یکی از این ردیف نوارها، وقتی به لرزش در می آید که نوازنده هوا را به داخل سازدهنی بدمد و ریدف دیگر با مکش هوا از داخل سازدهنی به ارتعاش در می آید.

نوارها دارای طول های متفاوتی هستند و به خاطر این طول های متفاوت دارای فرکانس های مختلف هستند که این فرکانس های متفاوت، نت های مختلفی تولید می کنند. نوارهای بلندتر نت های دارای فرکانس های پایین تر و نوارهای کوتاهتر، نت های دارای فرکانس بالاتر تولید می کنند.

این دو آهنگ را می توانید در سازدهنی دیاتونیک اجرا کنید.

آهنگ اول

آهنگ دوم

لطفا با جستجو در اینترنت فایل های MIDI مربوط به هر آهنگ را پیدا کنید و به آن گوش کنید تا آهنگ مورد نظر رو بهتر و صحیح تر اجرا کنید.

کسر میزان:

تا کنون تنها در مورد مدت زمان هر نت بحث کردیم، برای مثال می دانیم که نت نیم، از نظر زمانی، نصف یک نت کامل طول میکشد. اما این را نمی دانیم که برای هر کدام از این نت ها چند ضرب را اختصاص دهیم. این اطلاعات توسط کسر میزان نشان داده می شود که در شروع هر قطعه و در کنار کلید سل قرار می گیرد. کسر میزان اغلب بصورت دو عدد که مستقیم بالای هم قرار می گیرند نشان داده می شود.

عدد پایین به نوع نت ها اشاره می کند.برای مثال عدد 4 به نت یک چهارم و عدد 8 به نت یک هشتم اشاره می کند. یعنی مثلا اگر عدد مخرج 4 باشد، این عدد به نت یک چهارم اشاره می کند و نشان می دهد که واحد هر ضرب نت سیاه است. یعنی باید به هر نت سیاه یک ضرب اختصاص دهیم و مثلا به نت سفید که از نظر زمانی دو برابر نت سیاه است، دو ضرب اختصاص می دهیم و الی آخر.

عدد بالایی نشان می دهد که هر میزان شامل چند ضرب است. 

کسر میزان "4/4" به خواننده می گوید که هر میزان از آهنگ دارای ارزش زمانی معدل چهار نت یک چهارم است و این کسر میزان می گوید که هر میزان چهار ضرب خواهد داشت. البته این به این معنا نیست که هر میزان شامل چهار نت یک چهارم است، بلکه به این معنی است که مجموع ترکیب ارزش زمانی نت ها و سکوت در هر میزان برابر چهار نت یک چهارم یا در واقع چهار ضرب شود.

تا اینجا نکات بسیار اساسی و چیزهای مهمی در مورد نواختن سازدهنی آموختید. اما دلیل اصلی که می خواهید نواختن سازدهنی را بیاموزید ساختن موزیک و لذت بردن از آن است.

ادامه ی این مطالب آموزشی برای این موضوع طاحی شده است. تعدادی آهنگ برای یادگیری و فعالیت در مورد این ساز ویژه قرار داده شده است.

در ادامه آهنگ های موجود برای سازدهنی دیاتونیک 12 سوراخه است.

اولین آهنگ ها بیشتر در اکتاو میانی است. اما اهنگ های دیگر احتیاج به این دارند که تعدادی از نت های اکتاوهای بالایی و پایینی نیز استفاده شوند.

انواع سازدهنی

بیشترین و رایج ترین انواع سازدهنی که امروزه می توانید تهیه کنید عبارتند از:

سازدهنی دیاتونیک ( Diatonic Harmonica) : به این سازدهنی هارپ(Harp) نیز می گویند. این نوع از سازدهنی متداول ترین نوع سازدهنی است و در موسیقی راک، فولک، کانتری و وسترن و بخصوص در موسیقی بلوز استفاده می شود. رایج ترین نوع این ساز، مدل ده سوراخه می باشد و هر سوراخش هم با فوت و هم با مکش نواخته می شود و برخلاف سازدهنی کروماتیک کلیدی در کنار سازدهنی برای اجرای نیم پرده ها وجود ندارد. با این نوع ساز دهنی تنها می توان نت های اصلی را اجرا کرد.

سازدهنی کروماتیک (Chromatic Harmonica) :

این نوع از سازدهنی در گام کروماتیک است و همانطور که انتظار می رود تمام نت های گام کروماتیک اعم از پرده و نیم پرده توسط آن قابل اجرا است. از نظر ظاهر این نوع سازدهنی دارای یک کلید در انتهای آن است که با فشردن آن چه در حالت مکش و چه در حالت دمش نت مربوط به هر سوراخ نیم پرده بالاترنواخته می شود. این نوع ساز برای قطعاتی مناسب است که ملودی قطعه دارای گامی بیش از هفت نت است.  

سازدهنی ترمولو (Tremolo Harmonica) :

یکی دیگر از سازدهنی های متداول، سازدهنی ترمولو است که حتی در مغازه های اسباب بازی فروشی هم پیدا می شود. در این نوع سازدهنی هر سوراخ تنها با فوت کردن یا مکیدن هوا به صدا در می آید و در هر سوراخ دو زبانه ی فلزی تعبیه شده که با اختلاف اندکی در فرکانس نسبت به هم کوک شده اند. در هنگام نواختن هر دو زبانه با هم به ارتعاش در می آیند و صدای حاصل کیفیتی دوگانه دارد که اصطلاحا Tremolo effect نام دارد.

بسیاری از افراد این نوع از سازدهنی را با ساز دهنی دیاتونیک اشتباه می گیرند.

انواع دیگری از سازدهنی نیز وجود دارد که نام برخی از آن ها در زیر آمده است :

Slide Harmonica

Bass Harmonica

Chord Harmonica

و . . .

ضرب و میزان

اگر شما برای خودتان سیستم نت نویسی مخصوصی داشته باشید، برای نوشتن یک آهنگ، نت ها را به چه شکلی نشان می دهید و همچنین مدت زمانی را که هر نت طول می کشد را چگونه نشان خواهید داد؟

نت نویسی استاندارد برای نشان دادن ریتم یک آهنگ از علائم ویژه و ثابتی ضرب نت ها استفاده می کند. برای مثال بعضی از نت ها به اندازه ی دو ضرب، برخی به اندازه ی یک ضرب و برخی نیز به اندازه ی نیم ضرب و یا کمتر از آن طول می کشند. ضرب ها به صورت اعداد صحیح شمارش می شوند، مانند تیک تاک ساعت، و در گروه هایی که میزان نامیده می شوند، شمارش می شوند. میزان ها معمولا دو، سه و یا چهار ضرب هستند و اگر شما آن ها را با صدای بلند شمارش کنید، صدایی شبیه چیزی که در زیر نوشته شده می شنوید:

برای میزان با دو ضرب:

One two One two One two One two

برای میزان با سه ضرب:

One two three One two three One two three

و برای میزان با چهار ضرب:

One two three four One two three four

در ضمن ضرب اول هر میزان (نت اول) قوی تر اجرا می شود.

علائم برای ریتم نت ها

میزان ها بوسیله ی خطوط عمودی به نام خط میزان از هم جدا می شوند.

تمامی علائم نت های موسیقی از یک نت منتج می شوند که ما آن را نت کامل می گوییم.

با نصف شدن نت کامل نت های دیگر حاصل می شوند.

با نصف شدن نت های نیم، نت های یک چهارم حاصل می شوند و با نصف شدن این نت، نت های یک هشتم حاصل می شود. به انتهای نت های یک هشتم یک پرچم اضافه می شود و به انتهای نت های یک شانزدهم دو پرچم.

در تئوری با اضافه کردن پرچم به انتهای نت ها، نت های کوچک و کوچک تری حاصل می شود، اما معمولا در آهنگ های معمولی بندرت از نت های کوتاه تر از یک شانزدهم استفاده می شود.

نقطه در جلوی نت ها

عموما نقطه ی جلوی هر نتی ارزش زمانی آن را یک و نیم برابر می کند، یعنی به اندازه ی نصف کشش آن نت به آن می افزاید. برای مثال:

اگر برای نت سیاه یک ضرب پا و برای سفید دو ضرب در نظر بگیریم، آنگاه سفید نقطه دار معادل سه ضرب پا کشش زمانی خواهد داشت.

استراحت یا سکوت

علائم استراحت برای نشان دادن سکوت در هنگام نوازندگی به کار می روند. همانطور که برای نت ها ارزش زمانی را تعریف کردیم، معادل هر کدام از آن ها یک ارزش زمانی برای سکوت هم تعریف می کنیم. یعنی به ازای هر نت یک سکوت هم وجود خواهد داشت. یعنی باید همان مقدار ضرب پا که برای نت ها اختصاص می دهیم، به همان مقدار ضرب پا نیز به سکوت معادل آن نت اختصاص دهیم.

تاکنون شما اسامی نت ها، شماره ی سوراخ ها و دمیدنی یا مکشی بودن نت ها را یاد گرفتید.

اما ممکن است در هنگام اجرای آهنگ از روی نت این نکات را دقیقا به خاطر نیاورید و ممکن است برای یادآوری مجدد به درس های قبلی رجوع کنید. اما برای اینکه از خودتان مطمئن باشید و در نوازندگی به خودتان متکی باشید، باید شروع به شناخت ها نت ها کنید و بدانید که کدام نت در کدام سوراخ قرار دارد و اینکه باید به خاطر داشته باشید که برای اجرای نت مورد نظر هوا را در سوراخ مربوط به آن نت بدمید یا با مکش، هوا را از آن سوراخ خارج کنید.

چند آهنگ دیگربرای یادگیری و اجرا

در ادامه ی این مطلب سه آهنگ قرار دارد که شما با کمک نکاتی که تاکنون آموخته اید، می توانید آن ها را اجرا کنید. هر بار که به یک آهنگ جدید می رسید، به نت های آن نگاه کنید و فکر کنید و ببینید که نام نت چیست و اینکه آیا آن نت دمیدنی است یا کششی و همچنین ببینید که سوراخ مربوط به آن نت کدام است.

هرقدر که روی آهنگ های جدید کار کنید، سریعتر می توانید به این سوالات پاسخ دهید. بزودی حتی نیازی نیست که به این سوالات فکر کنید، چون پاسخ این سوالات خود به خود به ذهن شما خواهد رسید.

همانطور که قبلا هم گفته شد، وقتی که بر روی آهنگ Skip to my Lou تمرین می کردیم، در مورد ریتم آهنگ صحبتی نکردیم. در مورد این سه آهنگ هم در مورد ریتم صحبتی نمی کنیم، اما شما سعی کنید با ذهنیتی که از این سه آهنگ آشنا و معروف دارید، آهنگ های مورد نظر را اجرا کنید.

پ.ن. در صورتی که قبلا این آهنگ ها را نشنیده اید، می توانید آهنگ مربوط را بصورت فایل های MIDI  در اینترنت جستجو کنید.

اجرای آهنگ هایی که دارای نت هایی در بیش از یک اکتاو هستند

با کمک نکاتی که تا کنون در مورد اکتاوهای بالا و پایین آموخته اید، شما آماده ی اجرای تعدادی از آهنگ ها هستید که دارای نت هایی در اکتاوهای بالا و یا پایین هستند که نیاز به جابجایی و حرکت از اکتاو میانی به اکتاوهای بالایی و پایینی دارید. آهنگی که در ادامه خواهید دید به شما اجازه می دهد که دراین مورد تمرین کنید.

هنگامی که برای اجرای هر آهنگی آماده می شوید، به آن آهنگ نگاه کنید تا نت های موجود در اکتاوهای بالا و پایین را ببینید. آیا نام نت هایی که در آهنگ Slip to my Lou آماده را به خاطر دارید؟ و آیا شماره ی سوراخ مربوط به هر نت و اینکه نت مربوط دمیدنی است یا کشش را می دانید؟ اگر این موارد را به خوبی به خاطر ندارید، حتما دوباره به بخش های قبلی مراجعه کنید.

اجرای یک آهنگ در اکتاو بالایی یا پایینی

اگر تمامی نت های یک آهنگ در اکتاو میانی باشد، شما می توانید برای اجرای آن آهنگ در اکتاو بالایی یا پایینی، فقط با جابجا کردن نت ابتدایی آهنگ در اکتاو میانی به چهار سوراخ بالاتر یا پایین تر و به همان ترتیبی که آهنگ را در اکتاو میانی اجرا می کردید، آهنگ خود را در اکتاو بالایی یا پایینی اجرا کنید.

برای درک بهتر این مطلب، به آهنگ Mary had a little lamb برگردید و آن را در سه اکتاو اجرا کنید. ابتدا با شروع از سوراخ 2 این آهنگ را در اکتاو پایینی اجرا کنید. سپس با شروع از سوراخ 10 در اکتاو بالایی کار کنید.

توجه کنید که شما یک آهنگ را در سه رینج متفاوت اجرا کردید که این کار می تواند تنوع زیبایی را به کار شما ببخشد.

anniversary.blogfa.com